Era 14/14
ค.ศ. 1990–ปัจจุบัน
บ้านร่วมสมัย เรียบ โปร่ง และเปิดรับแสงธรรมชาติเต็มที่
Overview
ยุคร่วมสมัยไม่มี "สไตล์เดียว" อีกต่อไป เพราะอินเทอร์เน็ตทำให้คนทั้งโลกเห็นงานออกแบบของกันและกันได้ในพริบตา เทรนด์จึงไหลข้ามประเทศเร็วอย่างไม่เคยมีมาก่อน IKEA และแบรนด์มินิมัลอย่าง Muji ทำให้ดีไซน์เรียบง่ายกลายเป็นของที่ทุกบ้านซื้อได้ ความเรียบแบบสแกนดิเนเวียและญี่ปุ่นมาเจอกันเป็น Japandi ตึกแถวและโรงงานเก่าถูกชุบชีวิตใหม่เป็นลอฟต์อินดัสเทรียล ขณะเดียวกันวิกฤตสิ่งแวดล้อมก็ผลักให้เรื่องความยั่งยืน วัสดุรีไซเคิล และการพาต้นไม้เข้าบ้านกลายเป็นหัวใจสำคัญ และล่าสุดคอมพิวเตอร์กับ AI ก็เข้ามาเป็นเครื่องมือจริงในมือนักออกแบบ ช่วยทั้งวาดแบบ เรนเดอร์ภาพ และลองไอเดียได้เร็วขึ้นหลายเท่า ยุคนี้จึงไม่ได้ผูกกับหน้าตาแบบใดแบบหนึ่ง แต่ผูกกับความคิดที่ว่าบ้านที่ดีควรเรียบง่าย ยืดหยุ่น และอยู่ร่วมกับธรรมชาติได้อย่างพอดี
องค์ประกอบที่เป็นลายเซ็น
Architecture
2014
อาคารที่พักอาศัยคู่แฝดในมิลานของ Stefano Boeri ที่ปลูกต้นไม้ใหญ่กว่า 900 ต้นบนระเบียงทุกชั้น เปลี่ยนตึกให้กลายเป็นป่าแนวตั้งที่ช่วยกรองฝุ่น ลดความร้อน และคืนพื้นที่สีเขียวให้เมือง เป็นภาพแทนของสถาปัตยกรรมยั่งยืนที่ชัดเจนที่สุดของยุคนี้
2012
ศูนย์วัฒนธรรมของ Zaha Hadid ที่แทบไร้มุมและเส้นตรง ผนัง พื้น และหลังคาไหลต่อเนื่องเป็นคลื่นเดียวกัน งานแบบนี้เกิดขึ้นได้เพราะซอฟต์แวร์ออกแบบสามมิติและการผลิตชิ้นส่วนด้วยคอมพิวเตอร์ สะท้อนว่าเทคโนโลยีดิจิทัลได้เปิดรูปทรงใหม่ที่ยุคก่อนวาดฝันไม่ถึง
Art
2010s–ปัจจุบัน
เมื่อคอมพิวเตอร์กลายเป็นพู่กัน ศิลปินยุคนี้เขียนโค้ดให้สร้างลวดลายที่ไม่ซ้ำเดิม (generative art) และล่าสุดใช้ AI ช่วยเนรมิตภาพจากคำสั่งข้อความ เส้นแบ่งระหว่างศิลปิน เครื่องมือ และผู้ชมเริ่มพร่าเลือน แนวคิดเดียวกันนี้ไหลเข้าสู่งานออกแบบภายใน ทั้งลายผ้า วอลเปเปอร์ และภาพตกแต่งผนังที่สร้างจาก AI
Interiors
Icons
1994
เก้าอี้ทำงานของ Herman Miller ที่ Bill Stumpf และ Don Chadwick ออกแบบในปี 1994 โดยทิ้งเบาะฟองน้ำหุ้มหนังไปใช้ตาข่ายโปร่งระบายอากาศ พร้อมปรับเข้ากับสรีระคนนั่งได้ทุกจุด มันนิยามคำว่าเก้าอี้ออฟฟิศที่ดีขึ้นใหม่ และได้เข้าคอลเลกชันถาวรของ MoMA
1976
เก้าอี้อาร์มแชร์โครงไม้ดัดของ IKEA ที่ออกแบบครั้งแรกในปี 1976 และผลิตขายต่อเนื่องหลายสิบล้านตัวทั่วโลกในราคาไม่กี่พันบาท มันคือหัวใจของแนวคิดร่วมสมัยที่ว่าดีไซน์เรียบง่ายแบบสแกนดิเนเวียควรเป็นของที่ทุกบ้านซื้อได้ ไม่ใช่ของแพงในโชว์รูม
Designers
b. 1959
นักออกแบบผู้ทำให้ความเรียบธรรมดากลายเป็นความงาม
นักออกแบบชาวอังกฤษผู้เป็นหัวหอกของมินิมัลลิสม์ยุคใหม่ เขากับ Naoto Fukasawa บัญญัติคำว่า Super Normal เพื่ออธิบายของใช้ที่ดูธรรมดาจนแทบมองข้าม แต่ใช้งานดีและอยู่กับเราได้นาน แนวคิดนี้ตรงข้ามกับความหวือหวาของยุคเมมฟิสอย่างสิ้นเชิง และวางรากฐานให้งานออกแบบร่วมสมัยที่เน้นความเรียบ ความจริงใจของวัสดุ และประโยชน์ใช้สอยเป็นหลัก
b. 1954
สถาปนิกผู้พาไม้และวัสดุธรรมชาติกลับสู่สถาปัตยกรรมสมัยใหม่
สถาปนิกชาวญี่ปุ่นผู้ประกาศแนวคิด "สถาปัตยกรรมที่พ่ายแพ้" คือถ่อมตัวและกลมกลืนกับธรรมชาติแทนที่จะข่มมัน เขาใช้ไม้ ไผ่ กระดาษ และหินในแบบร่วมสมัย จนกลายเป็นสะพานเชื่อมความเรียบแบบญี่ปุ่นเข้ากับงานยั่งยืนของโลก ผลงานเด่นอย่างสนามกีฬาแห่งชาติญี่ปุ่นสำหรับโอลิมปิกโตเกียวคือบทพิสูจน์ว่าวัสดุธรรมชาติสร้างงานสเกลใหญ่ได้จริง
b. 1961
นักออกแบบผู้เติมความอบอุ่นและงานคราฟต์ให้มินิมัลลิสม์
สถาปนิกและนักออกแบบเชื้อสายสเปน-อิตาลีผู้เป็นหนึ่งในเสียงที่ทรงอิทธิพลที่สุดของวงการเฟอร์นิเจอร์ร่วมสมัย เธอผสมงานคราฟต์ ลายทอ และสีสันนุ่มนวลเข้ากับเส้นสายสมัยใหม่ ทำให้งานมินิมัลไม่แข็งกระด้าง เธอออกแบบให้แบรนด์ชั้นนำอย่าง B&B Italia, Kartell และ Moroso และผลักดันเรื่องวัสดุยั่งยืนกับการรีไซเคิลในงานออกแบบอย่างจริงจัง
Notes
รู้หรือไม่?
เก้าอี้ Aeron ถูกออกแบบมาเพื่อคนทำงานนั่งโต๊ะ แต่กลับกลายเป็นสัญลักษณ์ของยุคฟองสบู่ดอตคอมช่วงปี 2000 จนเมื่อบริษัทสตาร์ตอัปเจ๊ง ตลาดมือสองก็เต็มไปด้วยเก้าอี้ Aeron ราคาถูกให้เก็บ
รู้หรือไม่?
คำว่า Japandi ที่ฮิตทั่วโลกไม่ใช่สไตล์เก่าแก่ แต่เพิ่งกลายเป็นคำติดปากในช่วงปลายทศวรรษ 2010 เมื่อ Pinterest และ Instagram ทำให้คนค้นพบว่าความเรียบของญี่ปุ่นกับสแกนดิเนเวียเข้ากันได้อย่างลงตัว
รู้หรือไม่?
IKEA พิมพ์แคตตาล็อกแจกปีละหลายร้อยล้านเล่ม มากกว่ายอดพิมพ์ของหนังสือเล่มใดในโลก ก่อนจะยกเลิกฉบับกระดาษในปี 2021 เพื่อย้ายทุกอย่างขึ้นออนไลน์ตามวิถีร่วมสมัย
Thailand
สไตล์ร่วมสมัยคือสิ่งที่คนไทยเห็นทุกวันโดยไม่ต้องไปถึงต่างประเทศ ทั้งคาเฟ่มินิมัลปูนเปลือยย่านเจริญกรุงและอารีย์ คอนโดแต่งสไตล์ Japandi ที่ขายดีทั่วกรุงเทพฯ ไปจนถึงร้านกาแฟที่รีโนเวทตึกแถวเก่าให้กลายเป็นลอฟต์อินดัสเทรียล กระแสรักษ์โลกก็ทำให้วัสดุอย่างไม้ไผ่ ดินเผา และของรีไซเคิลกลับมาเป็นที่นิยม และล่าสุดนักออกแบบไทยจำนวนมากก็เริ่มใช้ AI ช่วยออกแบบและเรนเดอร์ภาพงานจริง เหมือนที่เราตั้งใจสอนกันในคอร์สของ DIY Design นี่เอง
